lutomski.wino

ZOBACZ WIĘCEJ

Laposa Borbirtok – Balaton, Węgry

Badacsony, Csobánc, Szent Györgyhegy, Somló...


Wśród wszystkich Węgierskich regionów winiarskich to właśnie Balaton uchodzi za matecznik delikatnych i mineralnych białych win. Specyficzne mikroklimaty tamtejszych wulkanicznych wzgórz oraz różnorodność podłoży pozwalają wprawionym winiarzom z łatwością tworzyć czyste i rześkie wina dyskretnie niosące charakterystyczne cechy poszczególnych wulkanów. Większość winnic wznosi się tuż nad wodami jeziora na stokach o południowej ekspozycji, co odgrywa kluczową rolę w rozwoju właściwych aromatów i dojrzałości gron, a także naturalną ochronę przed chorobami.


Historycznie był to jeden z najważniejszych regionów dla produkcji wytrawnych białych win "Wielkich Węgier". Większość produkowanych tam win trafiała do Budapesztu, skąd później dystrybuowana  była głównie na północ, w tym w sporych ilościach do Polski.  Ze względu na szczególnie atrakcyjne położenie północnego brzegu Balatonu, tamtejsze stoki od wieków cieszyły się popularnością wśród zamożnych mieszkańców Węgier jako idealne miejsca do budowy letnich rezydencji otoczonych winnicami, natomiast w ostatnich latach posiadanie choćby niewielkiego pied-à-terre  można uznać za snobizm. 
Ciekawostką jest, że w okresie powojennym komunistyczna centralna władza, w której władaniu znalazło się również planowanie produkcji wina, wprowadziła zakaz sadzenia nad Balatonem czerwonych odmian winorośli. W rezultacie nawet dziś czerwona wina są tam produkowane w znikomych ilościach mimo, że warunki dla Pinot Noir, Kekfrankosa, czy Merlota są tam wymarzone. Rozwojowi produkcji win czerwonych nie sprzyja również wzmożony latem ruch turystyczny skupiony na restauracjach serwujących ryby i relatywnie delikatną kuchnię. 

Wśród białych odmian prym wiedzie Olaszrizling, uważany tam za jednego z najlepszych w świecie, natomiast przy nim znaczną rolę odgrywają: Szürkebarát (Pinot gris), Riesling reński, oraz Chardonnay. W mniejszych ilościach, choć nie marginalnych uprawia się również stare węgierskie odmiany: Kéknyelű, Furmint i Zenit (krzyżówka Ezerjó i Bouvier). Wspomnieć należy również o jednym z najbardziej endemicznych szczepów, a mianowicie Juhfarku, uprawianym wyłącznie na stokach najbardziej na północ wysuniętego wulkanu Somló, którego podłoże zawiera czystą bazaltową skałę.
Bednarska rodzina Laposa, pochodząca z Budapesztu "zagnieździła się" w starej prasowni w Badacsony, którą młode małżeństwo Józef i Eleonora otrzymało jako prezent ślubny w 1978 roku. Po upadku komunizmu otworzyły się możliwości rozwijania rodzinnych przedsięwzięć winiarskich, z których kolejne pokolenie winiarzy skwapliwie korzysta, mając za motywacje ukute rodzinne motto:

"Każdy rocznik ma swoje zalety, Każda uprawa jest sama w sobie wyjątkowa, Każda odmiana jest szczególna. W produkcji wina tylko jedna rzecz jest gorsza od kopiowania innych, to powtarzanie siebie samego."

Ze względu na swoją krystaliczność wina produkowane przez tę winiarnię są najbardziej poszukiwanymi nie tylko w samym regionie, ale również w całych Węgrzech. Najłatwiej delektować się nimi w renomowanych budapesztańskich restauracjach, dlatego przy okazji wizyty w tym pięknym mieście radzimy spróbować również starszych roczników, gdzie indziej prawie niedostępnych. Egészségre!

Balaton

Balaton kojarzy się przede wszystkim z węgierska atrakcją turystyczną i wymarzonymi wczasami epoki realnego socjalizmu. Jednak pod względem winiarskim odgrywa on również bardzo poważną rolę, słabo niestety znaną za granicą Węgier.

Wokół tego wielkiego jeziora rozciąga się w sumie 6 subregionów winiarskich: Balatonmelléke, Balatonboglár, badacsony, balatonfüred – Csopak, Balaton – Felvidék oraz Somló. Różnice między nimi wynikają przede wszystkim z geologii. Można tu znaleźć zarówno piaszczyste, lessowe i gliniaste gleby (na południowy wschód od jeziora), jak i twardy, powulkaniczny bazalt (na północny zachód od niego). Do tego gdzieniegdzie zalegają wapienie, piaskowce i łupki.
Nad Balatonem uprawia się przede wszystkim odmiany białe, wśród których prym wiedzie olaszrizling (welschriesling). Poza nim, występuje także szürkebarát (pinot gris), chardonnay, müller – thurgau, muskat ottonel, riesling, sauvignon blanc i királyleánka. Szczepy czerwone to przede wszystkim cabernet sauvignon, cabernet franc, merlot, kékfrankos, zweigelt.

Selekcja win

  • Olaszrizling FRISS 2019

    Białe

    ZOBACZ WIĘCEJ +

    Olaszrizling FRISS 2019

    Producent
    Laposa Borbirtok
    Region i kraj pochodzenia
    Balaton, Węgry
    Szczep
    Olaszrizling
    Kolor i wytrawność
    Białe, Wytrawne
    Typ wina
    Spokojne
    Zawartość alkoholu i pojemność
    11,5%, 75cl

    Wino o niezwykłej świeżości, intensywnym bukiecie, delikatnej i młodej naturze. Nuty cytrusowe, subtelne przyprawy, wyraźna kwasowość, długi finisz i niezawodna jakość.

  • Dry Muscat cuvée ILLATOS 2019

    Białe

    ZOBACZ WIĘCEJ +

    Dry Muscat cuvée ILLATOS 2019

    Producent
    Laposa Borbirtok
    Region i kraj pochodzenia
    Balaton, Węgry
    Szczep
    Ottonel Muskotály, Zenit, Nektár
    Kolor i wytrawność
    Białe, Wytrawne
    Typ wina
    Spokojne
    Zawartość alkoholu i pojemność
    11,5%

    Wino stworzone z połączenia aromatycznych odmian winogron. Pełne charakteru i mimo że niezbyt wytworne to szczere i atrakcyjne. Dominują w nim aromaty pomarańczy, lipy, bzu, miodu oraz świeżych kwiatów.

  • Rizling² Badacsony 2018

    Białe

    ZOBACZ WIĘCEJ +

    Rizling² Badacsony 2018

    Producent
    Laposa Borbirtok
    Region i kraj pochodzenia
    Balaton, Węgry
    Szczep
    Riesling
    Kolor i wytrawność
    Białe, Wytrawne
    Typ wina
    Spokojne
    Zawartość alkoholu i pojemność
    13%

    Reńska odmiana Rieslinga z węgierskich rąk. Niezwykle złożone, mineralne wino z wyczuwalną owocowością. Klasyczne aromaty ubrane w nowoczesny sposób. Tradycja połączona z postępem.

  • Olaszrizling 4HEGY 2018

    Białe

    ZOBACZ WIĘCEJ +

    Olaszrizling 4HEGY 2018

    Producent
    Laposa Borbirtok
    Region i kraj pochodzenia
    Balaton, Węgry
    Szczep
    Olaszrizling
    Kolor i wytrawność
    Białe, Wytrawne
    Typ wina
    Spokojne
    Zawartość alkoholu i pojemność
    13%

    Olaszrizling ze zbocz 4 wulkanów Badacsony, Csobánc, Somló i Szent György połączony w jednej butelce. Prawdziwie intensywny aromat i smak. Wyczuwalna owocowość z nutami mięty i cytrusów. Wino ze słonawą i bazaltową naturą ze świetnym balansem pomiędzy kwasowością i mineralnością. To współczesny klasyk z Wyżyny Balatonu.

  • Kéknyelű Badacsony 2018

    Białe

    ZOBACZ WIĘCEJ +

    Kéknyelű Badacsony 2018

    Producent
    Laposa Borbirtok
    Region i kraj pochodzenia
    Balaton, Węgry
    Szczep
    Kéknyelű
    Kolor i wytrawność
    Białe, Wytrawne
    Typ wina
    Spokojne
    Zawartość alkoholu i pojemność
    12,5%

    Jedyne w swoim rodzaju wino z Badacsony. W pierwszej chwili wyczuwalne młode kwiaty, podczas gdy jego bukiet pełen jest dojrzałych żółtych owoców. Bardzo mineralne w ustach, po 2-3 latach starzenia staje się znacznie głębsze. Idealne dla miłośników ciekawych połączeń, ze względu na unikalny terroir.

  • Juhfark Aranydomb Somló 2016

    Białe

    ZOBACZ WIĘCEJ +

    Juhfark Aranydomb Somló 2016

    Producent
    Laposa Borbirtok
    Region i kraj pochodzenia
    Balaton, Węgry
    Szczep
    Juhfark
    Kolor i wytrawność
    Białe, Wytrawne
    Typ wina
    Spokojne
    Zawartość alkoholu i pojemność
    13,5%
    Kod produktu
    LAB0315

    Krągłe, mineralne wino o rzadko spotykanej głębi, uprawiane na zboczach słynnego wulkanu Somló, gdzie podłoże stanowi czysty bazalt. Juhfark to apelacyjny autochton. Pełnia smaku ujawnia po 2-3 latach, natomiast jako młode zachwyca krystaliczną strukturą.

  • Furmint KŐKÖVÖN Badacsony 2018

    Biały

    ZOBACZ WIĘCEJ +

    Furmint KŐKÖVÖN Badacsony 2018

    Producent
    Laposa Borbirtok
    Region i kraj pochodzenia
    Balaton, Węgry
    Szczep
    Furmint
    Kolor i wytrawność
    Biały, Wytrawne
    Typ wina
    spokojne
    Zawartość alkoholu i pojemność
    13%

    Nazwa Kőkövön to w bezpośrednim tłumaczeniu “kamień z kamienia” i ma prezentować cechy siedliska oraz jak zostało ono przekazane winu. A wino to niezwykle interesujące – klasyczny dla szczepu furmint balans mocnej owocowości i silnej kwasowości połączył się z nutami mineralnymi. Okres dojrzewania mocno całość wygładził, dając nadal nuty silne, ale jednocześnie eleganckie, prawie wytworne. Dominują aromaty cytrusowe, ale mineralność nie jest na pierwszym planie ani w zapachu ani w smaku.

  • ROSÉ 2019

    Różowe

    ZOBACZ WIĘCEJ +

    ROSÉ 2019

    Producent
    Laposa Borbirtok
    Region i kraj pochodzenia
    Balaton, Węgry
    Szczep
    Pinot Noir, Kékfrankos
    Kolor i wytrawność
    Różowe, Wytrawne
    Typ wina
    Spokojne
    Zawartość alkoholu i pojemność
    11,5%

    Eleganckie, niezwykle wyraziste i dynamiczne wino. Owocowe w smaku, lecz niezbyt natarczywe w odbiorze. Wyczuwalne nuty truskawek, malin i leśnych owoców. Charakterystyczny dla tego wina jest długi finisz, intensywny smak oraz wysoka kwasowość. Idealny wybór na gorące przed i popołudnia.